Een weegbrug is een robuust instrument, maar hij staat in een zware omgeving. Zand, modder, bladeren, sneeuw en ijs verzamelen zich rond het brugdek, en elke dag rijden er zware voertuigen overheen. Veel afwijkingen die wij bij weegbruggen aantreffen, hebben een eenvoudige oorzaak die de beheerder zelf had kunnen zien. Met een vaste routine voorkomt u dat een weegbrug weken of maanden verkeerd weegt.
Dit artikel geeft een praktische aanpak voor dagelijkse en wekelijkse controles, het werken met een referentievoertuig, de signalen van loadcelproblemen en het moment waarop een kalibratie of herkeuring van de weegbrug nodig is.
Waarom een weegbrug gevoelig is voor vuil en obstakels
Het brugdek van een weegbrug rust op loadcellen. Alle kracht moet via die loadcellen naar de fundering gaan. Vindt het brugdek ergens anders steun, bijvoorbeeld op een laag zand tegen de kopse kant, een steen in de spleet naast het dek of een ijsrand, dan loopt een deel van het gewicht buiten de loadcellen om. De weegbrug weegt dan te weinig, en vaak niet overal even veel.
Het verraderlijke is dat de aanwijzing er normaal uitziet. Er is geen foutmelding en de nulstand kan gewoon kloppen. Pas onder belasting wijkt het resultaat af. Ook temperatuur speelt mee: een brugdek zet in de zon uit en kan dan net tegen een rand aanlopen die ’s ochtends nog vrij was.
Dagelijkse controles
Deze controles kosten weinig tijd en kunnen door de weger worden gedaan, bijvoorbeeld bij de start van de dag:
- Nulstand: controleer bij een lege weegbrug of de aanwijzing op nul staat en stabiel is. Een nulpunt dat wegloopt of niet tot rust komt, is een reden om verder te kijken.
- Vrije ruimte naast het brugdek: kijk langs de spleten aan de zijkanten en de kopse kanten. Er mag niets klemmen tussen brugdek en fundering of oprit.
- Zichtbare vervuiling: verwijder modder, zand en losse materialen op en rond het dek, zeker bij grond-, afval- of agrarische stromen.
- Sneeuw en ijs: maak de spleten en randen vrij voordat er wordt gewogen. Gebruik geen middelen die kabels of loadcellen kunnen beschadigen en volg daarbij de aanwijzingen van de leverancier.
- Weegprocedure: het voertuig staat volledig op het brugdek, staat stil en niemand stapt tijdens de weging in of uit.
Wekelijkse en periodieke controles
- Ruimte onder het brugdek: bij een weegbrug in een put of op een verhoogde fundering hoopt zich onder het dek vuil op. Laat die ruimte periodiek reinigen, vaker in de herfst en bij natte, zanderige omstandigheden.
- Afwatering: controleer of water uit de put of rond de fundering goed wegloopt. Staand water bevordert corrosie en kan in de winter bevriezen.
- Aanslagen en opleggingen: kijk of de bewegingsbegrenzers niet klemmen en of de opleggingen van de loadcellen er normaal uitzien, zonder scheefstand of zichtbare schade.
- Kabels en aansluitkast: controleer kabels op beschadiging en de aansluitkast op vocht. Laat het openen van verzegelde onderdelen over aan een bevoegde technicus.
- Op- en afrit: gaten en verzakkingen bij de op- en afrit zorgen voor klappen bij het oprijden, en die belasten de loadcellen extra.
Werken met een referentievoertuig
Een van de meest praktische controles is het regelmatig wegen van een referentievoertuig: een voertuig met een bekend en zo constant mogelijk gewicht, zoals een eigen shovel, heftruck of lege vrachtwagen.
- Weeg het voertuig direct na een kalibratie een aantal keren en noteer het gemiddelde als referentiewaarde.
- Weeg het daarna op vaste momenten, bijvoorbeeld wekelijks, onder vergelijkbare omstandigheden: ongeveer dezelfde tankinhoud, zonder lading en zonder extra personen.
- Weeg het bij voorkeur ook op verschillende posities: voor op het dek, in het midden en achter. Grote verschillen tussen posities wijzen op een obstakel of een probleem bij een van de loadcellen.
- Noteer de resultaten en spreek vooraf een grens af waarbij u actie onderneemt.
Een referentievoertuig is geen gekalibreerd gewicht. Brandstof, vuil en regenwater veranderen zijn massa. Kies de grens daarom realistisch: het doel is een verschuiving signaleren, niet de weegbrug kalibreren. Dezelfde gedachte ligt achter tussentijdse controles bij andere weegschalen, zie weegschaal zelf controleren tussen kalibraties.
Signalen van loadcelproblemen
Loadcellen en hun bekabeling zijn de gevoelige onderdelen van een weegbrug. Schade ontstaat onder meer door vocht, corrosie, overbelasting, harde klappen en overspanning na blikseminslag. Let op deze signalen:
- een nulstand die blijft verlopen of niet stabiel wordt;
- een aanwijzing die bij hetzelfde voertuig wisselt zonder duidelijke reden;
- duidelijke verschillen afhankelijk van de positie van het voertuig op het dek;
- een weegbrug die na het afrijden niet terugkomt op nul;
- foutmeldingen op de indicator, of afwijkend gedrag na onweer of wateroverlast.
Controleer bij deze signalen eerst of er niets klemt en of het dek schoon is. Blijft het probleem, laat dan een technicus de loadcellen en aansluitingen doormeten. Bij een geijkte weegbrug is werk aan loadcellen of indicator een reparatie aan de weegtechniek, met een verplichte herkeuring als gevolg.
Wanneer kalibreren of herkeuren?
Een periodieke kalibratie volgens EURAMET cg-18 geeft de onderbouwing dat de weegbrug nauwkeurig weegt. Jaarlijks is een gebruikelijke termijn. Bij intensief gebruik of als u afrekent op gewicht kiezen veel bedrijven voor een kortere termijn. Hoe u de termijn onderbouwt, leest u in hoe vaak weegschaal kalibreren.
Laat de weegbrug daarnaast eerder kalibreren als het referentievoertuig een blijvende afwijking laat zien, na een aanrijding of verzakking, na werk aan de fundering en na het vervangen van onderdelen. Is de weegbrug geijkt, dan is na een reparatie aan de weegtechniek of een verbroken zegel een herkeuring verplicht; zie herijken na reparatie. In Nederland geldt voor weegbruggen geen vaste herijktermijn, maar u bent als gebruiker wel verantwoordelijk dat de weegbrug binnen de wettelijke toleranties weegt.
Hoe MASSLAB u helpt
MASSLAB kalibreert weegbruggen op locatie met gekalibreerde massastukken uit het eigen laboratorium, met eigen transport en materieel. Bij het bezoek inspecteren wij ook het brugdek en de ruimte eromheen, en melden wij wat de weging beïnvloedt. Als Erkend Keurder voeren wij bij geijkte weegbruggen de herkeuring na reparatie of justering uit, nadat wij hebben gecontroleerd of wij dat instrument mogen keuren. Wilt u zelf een proef doen met zware gewichten, dan kunt u massastukken huren. Meer informatie vindt u bij de kalibratie van weegbruggen.